John Somers (University of Exeter)

John Somers - wykładowca Wydziału Dramy na Uniwersytecie w Exeter (Wielka Brytania). W 1999 utworzył studia podyplomowe w ramach Wydzialu Dramy, w zakresie dramy stosowanej, które przyciągały studentów z krajów całego świata.

Jest głównym redaktorem periodyku “Research in Drama Education“, głównym dyrektorem cyklicznych międzynarodowych konferencji dramowych „International Exeter Research Conference“, a także dyrektorem artystycznym grup teatralnych „Exstream Theatre Company“ i „Tale Valley Community Theatre“. Pisze i reżyseruje sztuki adresowane do społeczności lokalnych a także programy zawierające element teatru interaktywnego. Intensywnie pracuje zagranicą — ostatnio w Finlandii, Estonii, Taiwanie, Polsce, Turcji i Grecji. Prowadzi zajęcia fakultatywne na Uniwersytecie Warszawskim. Tworzy i reżyseruje teatr interaktywny; aktualnie pracuje nad projektami poświęconymi: mobingowi w miejscu pracy, ucieczkom z domu podejmowanym przez nastolatków oraz zachowaniom ryzykownym młodych kierowców. Na prowadzenie powyższej działalności otrzymal granty i dofinansowania rzędu £250,000 w ciągu ostatnich 5-ciu lat. Jest współredaktorem ksiązki „Drama as Social Intervention“ wydanej przez Captus Press w 2006 roku. Pisał wiele na temat dramy stosowanej a w bieżącym roku pojawi się jego kolejnych 7 artykułów. W 2003 roku otrzymał nagrodę „American Alliance of Theatre and Education Lin Wright Special Recognition Award“. Jego program oparty o przedstawienie teatru interaktywnego dotyczącego pierwszych epizodów psychotycznych „On the Edge“ zdobył nagrodę Krajowego Instytutu Zdrowia Psychicznego Wielkiej Brytanii „the National Institute of Mental Health England, Child and Adolescent and Positive Practice National Award“. Grupa teatralna „Exstream“ zostala nominowana do otrzymania Corocznej Nagrody Królewskiej w 2007r. (Queen“s Anniversary Prize).

Wykład: „Drama — zmiana i interwencja społeczna“

W moim wykładzie pragnę przyjrzeć się funkcji sztuki i stwierdzić, że drama tworzy modele ludzkiej rzeczywistości, które są impulsem dla debaty — zarówno tej wspólnej i jawnej, jak i tej, która rozgrywa się w psychice danej osoby. Twierdzę bowiem, że podejmowane decyzji w dużej mierze warunkowane jest przez postawę pragmatyczną, łagodzoną z kolei przez system wartości, który promuje wybory zgodne z postawa etyczną. Uważam, że w naszym postmodernistycznym świecie wartości, którymi się kierujemy są określane raczej w ramach osobistych decyzji, niż poprzez kodeks norm zachowania akceptowany przez daną grupę; przy czym podczas gdy pewne postawy i wartości są stosunkowo łatwo dostępne — to te najgłębsze wartości, które kształtują nasze postawy i zachowania mogą być osiągalne jedynie poprzez artystyczne i duchowe doświadczenie.

Sztuka koncentruje znaczenie. W swojej doskonałej formie tworzy skoncentrowaną formę filozofii objawionej w działaniu. Modele rzeczywistości ukazywane w dramie zawierają szczegółowy opis sytuacji danego bohatera co umożliwia badanie jego motywacji, uczuć i potrzeb w ramach określonego kontekstu. Doświadczanie życia poprzez „innego“ wspomaga „dystansowanie się“, które umożliwia rozważanie tematów zbyt trudnych i bolesnych by analizować je bezpośrednio, w odniesieniu do przeżyć uczestników.

Myślę, że nasz świat i nasze poczucie posiadania w nim swojego miejsca jest dostępne jedynie poprzez naszą opowieść przy czym do momentu uporządkowania naszej opowieści będzie ona doświadczeniem potencjalnie chaotycznym. Porządkowanie naszych doświadczeń według schematu pewnej opowieści umożliwia nam czerpanie z nich i nadawanie im znaczeń.

Moja prezentacja zakończy się krótkim opisem przypadku, w którym drama wykorzystana została po to by kreować zmianę w określonym kontekście społecznym.

Warsztat: „Jak angażować grupy w aktywność dramową“

Wśród wielu marginalizowanych grup, dla których uczestnictwo w dramie mogłoby być bardzo korzystne, ich członkowie mają niski poziom pewności siebie i poczucia własnej wartości. Ten warsztat przedstawi jak proste, bezpieczne i lubiane ćwiczenia wprowadzające mogą zostać przekształcone w działania, które angażują uczestników na nieco głębszym poziomie.

Początek warsztatu, który zawiera ćwiczenia i gry szybko przekształci się w poważniejszą dramatyzację określonego zagadnienia społecznego. Przedstawię też wprost podejście i techniki wykorzystane podczas warsztatu. Warsztat zawierał będzie także omówienie teoretyczne dotyczące improwizacji dramowej i tego w jaki sposób improwizacja może być stworzona tak by dotykała konkretnych kwestii. Uczestnicy doświadczą także pracy zgodnej z podejściem tzw. „laboratorium społecznego“ by zobaczyć jak praca w mniejszych grupach, połączona w późniejszej fazie w całość, może prowadzić do złożonego i wyszukanego efektu. Przedstawię też jak improwizacja może być częścią procesu twórczego, podczas którego powstają ciekawe elementy przedstawienia. Uczestnicy dowiedzą się także w jaki sposób drama może być traktowana jako swoisty proces badawczy, który czerpiąc z zewnętrznych źródeł docenia i bada doświadczenie konkretnych osób. Uczestnicy będą także mieli szansę na rozważenie jak zdobyte doświadczenie przenieść na grunt własnej pracy zawodowej przy czym zaoferuję im wsparcie w ramach kontaktów po konferencji, w realizacji stworzonych przez nich projektów.